การบริหารจัดการน้ำของประเทศไทยให้เพียงพอและยั่งยืน #บทความ

          “ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม แต่มีความสมบูรณ์ด้านทรัพยากรน้ำและดินน้อยกว่าประเทศเพื่อนบ้าน กล่าวคือ มีปริมาณฝนน้อย และพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำที่เหมาะสมต่อการเพาะปลูกมีขนาดเล็กกว่าประเทศเมียนมาร์ และเวียดนาม เกษตรกรถือครองที่ดินจำกัด ทำให้มีการแย่งน้ำเพื่อการเพาะปลูก การใช้น้ำปริมาณมากในการเพาะปลูก ผลผลิตต่ำ ต้นทุนการผลิตด้านการเกษตรสูง การที่จะทำให้ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรมชั้นนำของอาเซียน รัฐบาลต้องมีการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ดิน และการเกษตร แบบครบวงจร เป็นการบริหารจัดการร่วมกันแบบบูรณาการทั้งภาครัฐและเอกชน เพื่อเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุนการเกษตร และส่งเสริมการพัฒนาเกษตรอุตสาหกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าการเกษตรในเชิงพาณิชย์”

อ่านต่อได้ที่นี่  https://drive.google.com/file/d/0B0czlSTNy-EJVzAwZUVIcldERlE/view?usp=sharing&resourcekey=0-FHIz9H_QJ1YRJ4MnovfJJQ

สิ่งที่เรียนรู้และบทเรียนจาก..เขื่อนรัชชประภา #บทความ

เขื่อนรัชชประภา เดิมชื่อเขื่อนเชี่ยวหลาน ตั้งอยู่ที่ตำบลเขาพัง อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นโครงการ พัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ในความรับผิดชอบของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เขื่อนรัชชประภา เป็นเขื่อนอเนกประสงค์ ใช้ประโยชน์ทั้งด้านการผลิตกระแสไฟฟ้า การเกษตร น้ำเพื่ออุปโภคบริโภค และบรรเทาอุทกภัย การประมง การท่องเที่ยวและการผลักดันน้ำเค็ม

          ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2515 กรมชลประทานได้ศึกษาสำรวจลุ่มน้ำตาปี-พุมดวง ร่วมกับบริษัทที่ปรึกษา ELC ประเทศอิตาลี กำหนดการศึกษาเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การจัดทำแผนพัฒนาลุ่มน้ำตาปี-พุมดวง (Comprehensive Study of the Ta Pi-Phum Duang river basin development, which included the Feasibility Study of a hydro plant on Khlong Saeng, RID-ELC, December 1973) ได้แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2515 ระยะที่ 2 งานศึกษาความเหมาะสมโครงการคลองแสงแล้วเสร็จในปลายปี พ.ศ. 2516

อ่านต่อได้ที่  https://drive.google.com/file/d/0B0czlSTNy-EJNFFpSmNCVElHV00/view?usp=sharing&resourcekey=0-_WqcO4_VMJsHdWxL3az8Yg

การแก้ปัญหาภัยแล้งไม่ใช่เฉพาะจัดการน้ำอย่างเดียว #บทความ

     ในรอบ 40 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยประสบปัญหาภัยแล้งหลายครั้ง นับตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2510 พ.ศ. 2511 พ.ศ. 2515 พ.ศ. 2520 และ พ.ศ. 2522 ภัยแล้งครั้งที่รุนแรงที่เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2522 เกิดจากฝนทิ้งช่วงกลางฤดูฝนยาวนานกว่าปกติตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงเดือนกันยายน ปริมาณฝนรายปีต่ำกว่าค่าปกติในทุกภาค บริเวณที่ได้รับผลกระทบเป็นบริเวณกว้าง คือ ภาคเหนือตอนล่างและภาคกลางทั้งหมด ด้านเหนือและด้านตะวันตกของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และทางตอนบนของภาคใต้ฝั่งตะวันออก ทำให้เกิดความเสียหายและมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจของประเทศเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะด้านเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม ซึ่งต้องอาศัยผลผลิตทางการเกษตรเป็นวัตถุดิบ รวมทั้งการผลิตกระแสไฟฟ้า นอกจากนี้ยังมีผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนเพราะขาดน้ำกินน้ำใช้และกระแสไฟฟ้า พืชผลที่ทำการเพาะปลูกไปแล้วได้รับความเสียหายมากมาย

อ่านต่อได้ที่นี่ https://drive.google.com/file/d/0B0czlSTNy-EJTnM3c18wbGVDWjg/view?usp=sharing&resourcekey=0-Epn8VvEX1s8u-rc53HMSDg

โครงการโขง-เลย-ชี-มูล แบบแรงโน้มถ่วงและระบบสูบน้ำ #บทความ

    ประเทศไทยสนใจที่จะใช้ประโยชน์แม่น้ำโขงมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2496 โดยจัดตั้งสำนักงานพลังงานแห่งชาติ รับผิดชอบ สำรวจ เก็บและรวบรวมข้อมูลอุตุ-อุทกวิทยาตามลำน้ำโขงและสาขา ซึ่งครอบคลุมภาคตะวันออกเฉียงเหนือทั้งหมด ต่อมาในปี พ.ศ.2500 จัดตั้งสำนักงานสำรวจและพัฒนาแม่น้ำโขงตอนล่าง (Mekong Secretariat) ในปี พ.ศ.2506 สหรัฐอเมริกาได้ส่งเจ้าหน้าที่มาประจำในประเทศไทย ร่วมกับสำนักงานพลังงานแห่งชาติ เพื่อสำรวจและจัดทำรายงานความเหมาะสมโครงการผามอง  แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ.2513 ช่วงเวลานั้นมีความขัดแย้งและเกิดสงครามลัทธิในภูมิภาค โดยเฉพาะในพื้นที่ลุ่มน้ำโขงตอนล่าง

อ่านต่อได้ที่นี่  https://drive.google.com/file/d/0B0czlSTNy-EJQnhKdGZYd0NfNkE/view?usp=sharing&resourcekey=0-ixp8DcmHE3oa1ppQiqrGog

การศึกษาระดับควบคุม (Rule Curve) เพื่อเพิ่มพลังงานไฟฟ้า โครงการไฟฟ้าพลังน้ำแก่งเสือเต้น สปป.ลาว #บทความ

       น้ำเทิน เป็นแม่น้ำสายสำคัญสาขาแม่น้ำโขง ตั้งอยู่ในตอนกลางของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) มีพื้นที่รับน้ำฝน 14,650 ตร.กม. ในลำน้ำเทิน มีการพัฒนาโครงการไฟฟ้าพลังน้ำขนาดใหญ่ แสดงในรูปที่ 1 สรุปได้ดังนี้

          โครงการไฟฟ้าพลังน้ำ น้ำเทิน 2 ตั้งอยู่ตอนบนของลำน้ำเทิน ในแขวงคำม่วน ครอบคลุมพื้นที่ 4,039 ตร.กม. ผันน้ำลงไปยังโรงไฟฟ้าลำน้ำเซบังไฟ มีกำลังผลิตติดตั้ง 1,070 เมกะวัตต์

          โครงการไฟฟ้าพลังน้ำเทิน-หินบุน เป็นโครงการ run-of-river ก่อสร้างฝายปิดลำน้ำเทินท้ายน้ำเขื่อนน้ำเทิน 2 ครอบคลุมพื้นที่รับน้ำฝน 8,916 ตร.กม. ผันน้ำจากน้ำเทินไปยังโรงไฟฟ้าที่น้ำไฮ สาขาน้ำหินบุนมีกำลังผลิตติดตั้ง 220 เมกะวัตต์

          โครงการไฟฟ้าพลังน้ำเทิน-หินบุน ส่วนขยาย เป็นการก่อสร้างเขื่อนยวงสูง 65 เมตร บนแม่น้ำยวงสาขาน้ำเทิน กำลังผลิตติดตั้ง 60 เมกะวัตต์ เพื่อเก็บกักน้ำในฤดูฝนและระบายน้ำในฤดูแล้งให้โครงการไฟฟ้าพลังน้ำเทิน-หินบุน ผลิตพลังงานไฟฟ้าได้เพิ่มมากขึ้น โดยเพิ่มกำลังผลิตติดตั้งโรงไฟฟ้าพลังน้ำเทิน-หินบุน จาก 220 เมกะวัตต์ เป็น 440 เมกะวัตต์  
 อ่านต่อได้ที่นี่ 

คลองระบายน้ำหลาก น่าน-ปิง-เจ้าพระยา-แม่กลอง กับการแก้ไขปัญหาอุทกภัย ปี พ.ศ.2554 #บทความ

ลุ่มน้ำเจ้าพระยาครอบคลุมพื้นที่ภาคเหนือและภาคกลางของประเทศไทย ประกอบด้วย พื้นที่ลุ่มน้ำทางตอนบน คือ ลุ่มน้ำปิง วัง ยม และน่าน ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ทางภาคเหนือลงมาถึงจังหวัดนครสวรรค์ และลุ่มน้ำทางตอนล่าง คือ ลุ่มน้ำเจ้าพระยา (สายหลัก) สะแกกรัง ป่าสัก และท่าจีน ครอบคลุมพื้นที่ภาคกลางเกือบทั้งหมดโดยไหลลงอ่าวไทยที่จังหวัดสมุทรปราการ

ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ครอบคลุมพื้นที่ 31 จังหวัด เป็นจังหวัดในภาคเหนือ 14 จังหวัด ได้แก่ พื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน ตาก กำแพงเพชร นครสวรรค์ ลำปาง แพร่ สุโขทัย พิษณุโลก พิจิตร พะเยา อุตรดิตถ์ น่าน เพชรบูรณ์ และจังหวัดในภาคกลาง 17 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ นนทบุรี ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา อ่างทอง ลพบุรี สิงห์บุรี ชัยนาท สระบุรี นครนายก อุทัยธานี กาญจนบุรี สุพรรณบุรี นครปฐม สมุทรสาคร สมุทรสงคราม 

อ่านต่อได้ที่นี่ 

ลุ่มน้ำน่าอยู่ #บทความ

          ในอดีตลุ่มน้ำในประเทศไทยส่วนใหญ่เป็นลุ่มน้ำน่าอยู่ จากการพัฒนาของประเทศทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของภูมิประเทศเป็นอย่างมาก เช่น  พื้นที่ป่าไม้ลดลง การขยายเขตเมืองเพิ่ม มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน พื้นดินที่เคยซึมซับและรองรับน้ำลดลง ยังผลให้น้ำฝนที่ตกลงในพื้นที่ไหลบ่าท่วมพื้นที่เศรษฐกิจมากขึ้นทำให้เกิดอุทกภัยที่มีความรุนแรงและเสียหายเพิ่มมากขึ้นทุกปี ในส่วนของภัยแล้งมีปัญหาการขาดแคลนน้ำที่เกิดขึ้นซ้ำซาก เพราะน้ำเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งในการดำรงชีวิต การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิประเทศและการใช้ที่ดินเป็นปัจจัยหนึ่งของสาเหตุภัยแล้ง ปริมาณฝนมีความเปลี่ยนแปลงในแต่ละปีมาก อีกทั้งมีแหล่งเก็บกักน้ำไว้ใช้ไม่เพียงพอ ประกอบกับรัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการผลิตในทุกด้าน ทั้งด้านการเกษตร ด้านการอุตสาหกรรม และมีความต้องการน้ำอุปโภคบริโภคเพิ่มมากขึ้นตามการเพิ่มของจำนวนประชากร ทำให้ความต้องการใช้น้ำมีมากขึ้นทุกปี แต่ปริมาณน้ำท่าในแม่น้ำมีแนวโน้มลดลงเนื่องจากการใช้น้ำที่เพิ่มมากขึ้น ทำให้วิกฤตภัยแล้งมีแนวโน้มจะทวีความรุนแรงมากขึ้น 
อ่านต่อได้ที่นี่ 

จุดเปลี่ยนงานพัฒนาแหล่งน้ำของไทย #บทความ

      นับตั้งแต่ชนชาติไทยได้ตั้งบ้านเรือนอยู่ในดินแดนที่เป็นประเทศไทยจนถึงปัจจุบันจะเห็นได้ว่าในแต่ละยุคสมัยทุกครั้งที่มีการตั้งถิ่นฐานแห่งใหม่ ก็มักเลือกที่จะอยู่ใกล้แหล่งน้ำ เพื่อให้ได้ใช้น้ำในการเกษตรและคมนาคมเป็นสำคัญ มีการสร้างคันดินและขุดคูน้ำรอบเมือง จุดประสงค์ที่สำคัญนอกจากจะใช้เพื่อป้องกันข้าศึกศัตรูแล้ว ยังใช้เพื่อประโยชน์ในการจัดหาและควบคุมน้ำสำหรับทำการเกษตรกรรมของบ้านเมือง นับตั้งแต่สมัยสุโขทัยจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์

อ่านต่อได้ที่นี่ 

การแก้ไขปัญหาอุทกภัย ภัยแล้ง และคุณภาพน้ำ แบบบูรณาการ #บทความ

          ประเทศไทยมีพื้นที่รวม  320 ล้านไร่ มีพื้นฐานเป็นประเทศเกษตรกรรม แต่ในปัจจุบันมีข้อจำกัดในด้านทรัพยากรน้ำและทรัพยากรดิน ดังจะเห็นได้จากมีปริมาณน้ำเฉลี่ยต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของปริมาณน้ำของประเทศต่างๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของเอเชียและของโลก โดยปริมาณน้ำท่าต่อประชากรของประเทศไทยเท่ากับ 3,442 ลบ.ม.ต่อคนต่อปี ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของเอเชีย 3,680 ลบ.ม.ต่อคนต่อปี และค่าเฉลี่ยของโลก 6,918 ลบ.ม.ต่อคนต่อปี (World Resources Institute, 1998) พืชเศรษฐกิจหลักของประเทศ ได้แก่ ข้าว มีผลผลิตเฉลี่ยต่ำกว่าประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ขณะที่ในปัจจุบันประเทศไทยมีการพัฒนาแหล่งเก็บกักน้ำและระบบชลประทานขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็กเป็นจำนวนมาก โดยมีพื้นที่ชลประทานมากเป็นอันดับ 8 ของโลก แต่ขาดประสิทธิภาพในการใช้ประโยชน์จากโครงการชลประทานดังกล่าว ทั้งนี้เนื่องจากมีการดำเนินการบริหารจัดการแบบแยกส่วน ทั้งในด้าน การจัดการน้ำ การเกษตร การผลิต และการตลาด เป็นสาเหตุทำให้มีต้นทุนการผลิตสูง ผลผลิตในภาคการเกษตรต่ำ  เกิดปัญหาความยากจนของเกษตรกร มีการใช้น้ำมากเกินความจำเป็นทำให้เกิดปัญหาการขาดแคลนน้ำในฤดูแล้ง และมีแนวโน้มรุนแรงขึ้นในอนาคต 
  อ่านต่อได้ที่